Osmanlı Devleti'nin yıkılış devrinde, misyonerler Osmanlı Devleti'nin çetiştli bölgelerinde yaşayan Ermeni, Rum, Bulgar vs. gibi gayr-i müslim unsurların çocuklarını, açtıkları mekteplerde okutmuşlar ve onlara milliyetçilik aşılayarak, Osmanlı Devleti'ne karşı isyanlara sebep olmuşlardı. Bir taraftan memleket içindeki çeşitli unsurların arasına tefrika ve nifak tohumları ekerken; öte yandan Avrupa ve Amerika'yı, Türkiye'nin aleyhine kışkırtıyor; kendi tahrikleriyle çıkan isyanların bastırılmasını, " Türkler Hristiyan ahaliyi kesiyor! " şeklinde propaganda yaparak, Batı alemini aleyhimize geçirmeye çalışıyorlardı.

  Bundan bir asır öncesine kadar, Türk nüfusunun ekseriyette bulunduğu Tuna vilayetimizde, Bulgarların isyan etmelerine ve Avrupa devletlerinin yardımıylaistiklal kazanmalarını temin eden, İstanbul'da Protestan misyonerleri tarafından işletilen Robert Kolej isimli mektepti. Rumeli'nin elimizden çıkması ve oradaki Müslümanların barbarca katledilmesi, geride kalanlarına da, zulüm edilmesi, Bulgar yapılmak için zorlanmaları, hep misyonerlerin faaliyetlerinin neticesidir.

  Osmanlı Devleti'ne bağlı Arap memleketlerinde yaşayan Hristiyan Arap azınlıklar da, Beyrut'taki Katolik Fransız ve Protestan - Amerikan üniversitelerindeki misyonerler, Arap milliyetçiliği aşılayarak, Araplar arasında da ayrılma ve parçalanma temayüllerini körüklemişlerdi. Yemen'de 1905'te ve daha sonra çıkan isyan hareketlerinde de mühim bir rol oynamışlardı.

  Misyonerler ilk hamlede Müslüman Türkleri doğrudan doğruya Hristiyan yapamayacaklarını anladıktan sonra, onların genç nesillerini dinsiz olarakyetiştirmek, bundan doğan maneviyat buhranına çare olarak Hristiyanlığı takdim etmek istiyorlar. Onların nazarında ideal Türk münevveri, Tevfik Fikret'in Oğlu Haluk'tur. Tahsilini bir misyoner mektebinde yapan Haluk, dinini ve tabiiyetini değiştirerek bir protestan papazı olmuş, Amerika'ya yerleşmeiş, milliyetini ve vatanını inkar etmiştir.